Mijnheer de voorzitter, dames en heren,

Het zijn dit jaar bijzondere algemene beschouwingen. Immers we beschouwen een beleidsarme laatste begroting van de gemeente Nieuwerkerk aan den IJssel. De aandacht van het college is voornamelijk gericht op het afmaken van de bestaande plannen die uit deze en de vorige collegeperiode zijn voortgekomen.

GBN gelooft echter niet dat u er in zal slagen in een jaar de plannen die nog op stapel staan af te ronden. Ook het komende college zal er nog de handen vol aan hebben.

We houden deze algemene beschouwingen terwijl alle financieel-economische seinen op rood staan. Daarvan is in deze begroting nog niets te merken, voorzitter, en dat verbaast GBN. De crisis in de financiële wereld kan wel degelijk grote gevolgen hebben voor de plannen op lokaal en regionaal gebied.

Er dienen zich veel grotere risico’s aan dan uit deze begroting blijkt. Ik noem er een aantal:

• De crisis heeft grote gevolgen voor de huizenmarkt. In uw onderhandelingen met de marktpartijen (let wel, waarvan Fortis er één is) over de rode waterparel voelt u al de kilte van het huidige ondernemersklimaat als het om bouwen gaat.
• Voor de ontwikkeling van de Kleine Vink tot sportpark rekent u op opbrengsten uit het grondbedrijf die naar onze mening niet gehaald zullen worden als er op de vrijkomende grond in Dorrestein huizen moeten komen waarvoor op dit moment op de markt geen vraag is.
• Aan Beethovenlaan/Verdipad moeten 24 grondgebonden woningen komen waar naar de mening van GBN op die plek en op dit moment geen behoefte aan is.
• De behoefte aan grootschalige bedrijventerreinen zou de komende jaren ook wel eens minder groot kunnen zijn dan we nu denken? Moeten we niet eens na gaan denken om voor de kleinschaliger behoeften van de Nieuwerkerkse bedrijven een oplossing op korte termijn te zoeken nu de langere termijn oplossing wellicht langer wordt dan we nu hopen?

Wordt het, voorzitter, niet hoog tijd, dat met het oog op die risico’s en op de nieuwe gemeente Zuidplas begonnen wordt met de uitbouw van een echt grondbedrijf?

GBN kijkt in deze laatste algemene beschouwingen van de raad van Nieuwerkerk aan den IJssel, niet alleen vooruit maar ook terug. Dit is de derde raadsperiode dat GBN in de raad vertegenwoordigd is en die periode overziende overheerst tevredenheid. In de afgelopen tien jaar zijn de transparantie van het beleid en de communicatie naar de bevolking verbeterd. We zijn er zeker nog niet. Als politieke partijen zullen we nog beter ons best moeten doen om duidelijk te maken dat wij steeds op zoek zijn het moeilijke evenwicht te vinden tussen het eigen- of groepsbelang en dat van de totale lokale samenleving.

Voorzitter, en dat zal de komende maanden en na de fusie nog veel meer moeite kosten. Als lokale partij beseffen wij wellicht als geen ander dat het afwegen van de belangen van de Zuidplas tegen die van de afzonderlijke kernen moeilijk zal worden.

In het rapport van Berenschot over de effecten van gemeentelijke herindelingen staat dat de belangstelling van burgers voor de gemeentepolitiek en het vertrouwen van burgers in de gemeente afnam bij twaalf herindelingen in Zuid-Holland. De opkomst bij vervroegde verkiezingen na een herindeling was zeer laag.

Ook blijkt dat het voor betrokkenheid van de bevolking noodzakelijk is dat er in de oorspronkelijke gemeenten voorzieningen blijven of dat die voorzieningen goed bereikbaar zijn. Voor identificatie met de gemeente Zuidplas is het in onze ogen van belang dat er zo spoedig mogelijk een bestuurscentrum komt met allure en uitstraling en voor iedereen bereikbaar. Ook voor mensen die geen auto rijden of niet overweg kunnen met de virtuele bereikbaarheid via de computer. Daarom pleiten de lokale partijen voor gratis openbaar vervoer in welke vorm dan ook tussen de fusiegemeenten.

Geen lastenverhoging

Wie de gemeentelijke lasten van de fusiepartners vergelijkt, ziet dat daar een dilemma ligt. Voor GBN staat vast dat lastenverhoging na de fusie in ieder geval geen goed middel is om de burgers enthousiast te maken voor de gemeente Zuidplas. Het gemeentehuis waar we nu in zitten, voorzitter, is ook ooit gebouwd zonder dat daarom de lasten voor de burgers omhoog gingen. En als het zonder lastenverhoging niet gaat, dan vooralsnog maar geen nieuw gemeentehuis.

Zorg

GBN maakt zich zorgen om de zorg, voorzitter. Voor zover de WMO en de daarmee gepaard gaande ingrepen in de AWBZ verdacht veel op bezuinigingsmaatregelen lijken, denken wij dat de meeste kwetsbare groepen in de samenleving daar de dupe van dreigen te worden. In een tijd van verder gaande individualisering kun je niet verwachten dat mantelzorg de nood wel lenigt. Het is fantastisch wat familie en vrijwilligers op dit terrein al doen, maar in het licht van de vergrijzing en vaak drukke banen van beide partners, kan mantelzorg maar beperkt de nood lenigen. Civil Society houdt ook in dat we collectieve voorzieningen in stand houden.

Volkshuisvesting

Dezer dagen werden wij weer herinnerd aan de moeilijke positie die starters hebben op de huidige woningmarkt, ook in Nieuwerkerk aan den IJssel. Jonge mensen die hier al hun hele leven wonen en geen betaalbare woning kunnen krijgen als bijvoorbeeld hun ouders gaan verhuizen. GBN zal het komende jaar nauwlettend de bouwactiviteiten in onze gemeente blijven volgen. 

Wij vinden dat nog nadrukkelijker voldoende betaalbare woningen gebouwd moeten worden. Huizen voor jongeren, voor alleenstaanden en alle andere mensen die zich geen huis van boven de twee ton kunnen veroorloven. Wij dagen het college nogmaals uit om aan de bouw van sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen voorrang te geven.

GBN realiseert zich dat huizen ook een bijdrage moeten leveren aan een goede woonomgeving. Waterparels en schone en mooie rivieren en sportvelden moeten ook betaald worden.

Veiligheid

Voorzitter, GBN vraagt ook heel nadrukkelijk aandacht voor de veiligheid. Dezer dagen heeft het Sociaal Cultureel Planbureau het rapport “De staat van de Publieke Dienst” gepubliceerd. Medische zorg, uitkeringsinstanties, onderwijs, belastingdienst, baliemedewerkers van gemeenten. Over de dienstverlening van al die organisaties zijn de Nederlanders in grote meerderheid tevreden. Percentages van boven de 70 procent. Maar er is één uitzondering en dat is de tevredenheid over de politie. Politie en justitie krijgen de laagste cijfers. Bijna vijftig procent oordeelt matig tot slecht over politie en justitie.

GBN weet dat de lokale overheid maar heel beperkt het politiebeleid kan beïnvloeden. GBN weet ook dat de portefeuillehouder wel wil, maar moet roeien met de riemen die hij krijgt aangereikt en dat die tekort zijn. Want een belangrijke oorzaak van het negatieve beeld komt door de slechte bereikbaarheid en zichtbaarheid van de politie. Ik wil dat bij hoge uitzondering illustreren aan een persoonlijke ervaring van deze maand. Niet vanwege het persoonlijke, maar omdat die illustreert wat veel mensen ervaren.

Een groep van ongeveer 15 jongeren is ’s avonds bezig uit verveling en balorigheid vernielingen aan te richten. Op het verzoek daarmee te stoppen, nemen ze een dreigende houding aan en schelden taal die ik hier niet zal herhalen. Ik bel 0900-8844. Of ik van Heugtenlaan kan spellen, bij de stortplaats voor tuinafval? Wat is dat meneer? Waar is de groep heen gelopen? Via de Wolga naar de spoortunnel. Via wat? Enz.

Uiteindelijk krijg ik de verzekering dat de politie binnen 30 minuten actie zal ondernemen en dat ik op de hoogte zal worden gehouden. Daarna heb ik nooit meer iets gehoord.

Voorzitter, ik wil een dergelijk incident niet generaliseren. Maar GBN is er van overtuigd dat hier een van de oorzaken ligt van de ontevredenheid. De politietelefoon wordt ergens ver weg in Zuid-Holland opgenomen door mensen die geen idee hebben van de plattegrond van Nieuwerkerk aan den IJssel en de communicatie met burgers is, ondanks voortdurende klachten op dit terrein op de wijkavonden, niet sterk verbeterd.

Volgens het rapport Berenschot kunnen burgemeesters in de gefuseerde gemeente meer tijd besteden aan een van hun kerntaken: de openbare orde. Voorzitter, GBN vindt dat de portefeuillehouder niet moet wachten tot de fusie en het probleem van bereikbaarheid, zichtbaarheid en communicatie van politie en bevolking daar waar het maar kan en nut heeft aan de orde moet stellen. Kan het college ons inzicht geven in wat het afgelopen jaar al gedaan is aan die bereikbaarheid en wat er nog gedaan zou kunnen worden?

Groen

Voorzitter, GBN ging en gaat voor een groene gemeente. Wij zullen ons blijven inzetten voor het realiseren van de Groene Zoom, het behoud van het groen langs de Ringvaart en het functioneren van Hitland waarvoor het in de eerste plaats bedoeld is, een prachtig wandel- en fietsgebied dicht bij de woonkernen. Voorzitter, en al vast een schot voor de boeg: de Hitlandse laan moet zijn karakteristieke beeld houden.

En nu we het over groen hebben, benadrukt GBN het belang van een mooie groene omgeving van de Bomenwijk. Wat daarover in de begroting staat klinkt pietepeuterig. “Van gemeentezijde zijn slechts budgetten beschikbaar die in de beheerplannen zijn vastgelegd”. Voorzitter, GBN heeft een motie in de tas en zal die al naar gelang het antwoord van het college er wel of niet uithalen.

GBN constateert dat na onze kritiek van vorig jaar, het groenonderhoud wat verbeterd is. Ergernis blijft het zwerfafval. In de begroting lezen we over een regionaal plan voor de aanpak van zwerfvuil. “Door Cyclus is hiertoe een vervolgtraject in 2007 uitgezet. Dit traject is door verschillende omstandigheden niet tot volle wasdom gekomen waardoor de deelnemende gemeenten van verdere deelname hebben afgezien. Nieuwerkerk zal een eigen traject in 2009 gaan opzetten.” Voorzitter, mogen we weten wat er met Cyclus mis is en wat gaat het college aan het zwerfafval doen? Is er wel een beetje wasdom?

Verkeer

GBN is voor een betere ontsluiting van Esse Hoog en Laag en het toekomstige Essezoom. Wat ons betreft door een extra aansluiting op de Schielandweg en bij voorkeur niet door Parkzoom. Zit die extra aansluiting op de Schielandweg er niet in dan vinden wij dat de nieuwe ontsluitingsweg door de spoortunnel direct af moet buigen en parallel langs het spoor moet lopen en aan moet sluiten op de Batavierlaan zonder dat de bewoners van de Linde daar onevenredig last van krijgen. Dat wil dus zeggen dicht langs de voetbalvelden en met een groene zône tussen de weg en De Linde.

Sport

Kan het college ons informeren of zij op de achterblijvende voetbalvelden in Dorrestein ook mogelijkheden ziet om zaterdagvoetbal daar tijdelijk mogelijk te maken in afwachting van ontwikkelingen in de Zuidplas? En ziet het college ook mogelijkheden bij alle komende ontwikkelingen faciliteiten te realiseren voor gehandicaptensport?

Financiën

Voorzitter, het gunstige financiële beeld op korte termijn lijkt reëel, maar voor de lange termijn zijn er teveel onzekerheden, mede als gevolg van de fusie, dan dat we daar veel woorden aan willen besteden. De risico’s voor Kleine Vink, Groene Zoom, Beethovenlaan, Zuidplas en niet in het minst de gevolgen van de fusie, zijn nu moeilijk inzichtelijk te maken. We mogen ons gelukkig prijzen met een stevige buffer, maar vragen ons af wel af of onze reserve structurele interne financiering misschien eerder dan we nu denken ingezet zal moeten worden om noodzakelijke investeringen betaalbaar te houden.

Tenslotte voorzitter. Deze periode is vooral voor de ambtenaren zwaar. Niet alleen hebben zij meer dan hun handen vol aan de voorbereiding van de fusie, ze hebben ook te maken met veel onzekerheden over hun persoonlijke toekomst. GBN spreekt hier zijn bewondering uit voor hun inzet en vertrouwt er op dat met grote zorgvuldigheid gewerkt wordt om ieder zijn plek te laten vinden waar zij of hij geschikt voor is en met plezier kan werken.