Vragen aan de wethouder van Welzijn, Cultuur en Onderwijs over de aanbesteding en de gevolgen van de aanbesteding van de Hulp bij het huishouden.

Raadsvergadering 25 september 2007.

Geachte wethouder Venrooy,

Op 12 september jl. heeft u tijdens de vergadering van de cie WCO een aantal vragen van onze fracties beantwoord over de aanbesteding en de gevolgen van de aanbesteding van de Hulp bij het huishouden.

Wij leggen u na overleg met De Vierstroom en een zoektocht op internet de volgende vervolgvragen voor.

1. Over de reële prijs, die kon worden opgegeven door de zorgverlener: De Vierstroom heeft aangegeven dat zij de vraag gesteld heeft van welke verhouding HH1:HH2 de gemeente zou uitgaan. Daar is geen antwoord op gegeven. De Vierstroom heeft rekening gehouden met een wijziging in die verhouding, maar niet met een rigoureuze verhouding als de verhouding 60:40 of van de huidige 74:26. De opgegeven reële prijs blijkt niet reëel in de huidige situatie en de zorgverlener voelt zich met de rug tegen de muur gezet.
   
   Op internet zijn meerdere voorbeelden te vinden van gemeenten die samen met de zorgverleners naar oplossingen gezocht hebben en daarmee hebben voorkomen dat er mensen ontslagen moeten worden. Voorbeelden zijn Spijkenisse, West-Brabantse gemeenten en de gemeente Zwolle. Zwolle heeft zelf op voorhand ingezien dat de verhoudingen HH1:HH2 zodanig zouden veranderen, dat de gemeente het initiatief heeft genomen hier samen met de zorgverleners een realistische oplossing voor te vinden. Zwolle heeft haar tarief voor HH1 naar boven bijgesteld, zodat de zorgverlener de ruimte krijgt om te voorkomen dat er mensen ontslagen moeten worden en haar organisatie aan te passen op de nieuwe situatie.
   
   In dagblad Trouw van 17 september jl. staat een stuk over een boze voorzitter van Actiz. De staatssecretaris ontkent dat de massaontslagen in de thuiszorg iets te maken hebben met de invoering van de marktwerking in de sector. De voorzitter van Actiz, de werkgeversorganisatie van thuiszorg, verzorgings- en verpleeghuizen is woedend op de staatssecretaris. Hij stelt dat de instellingen bij de aanbesteding met elkaar moeten concurreren, dus hij denkt dat het voorgekomen is dat voor te lage bedragen is ingetekend. Dat is op zich goed om de kosten in de zorg te dekken, als de zorginstellingen wat reserves hebben. De reden voor de ontslaggolf is naar zijn mening dat de gemeenten anders zijn gaan indiceren: voorheen werd 80%gedaan door geschoolde krachten en 20% door ongeschoolde krachten. Nu is de verhouding omgedraaid. Dat betekent dat de inkomensstroom enorm is veranderd, want voor eenvoudige hulp wordt minder betaald. Hij denkt dat gemeenten een grotere financiële bijdrage zullen moeten gaan leveren om de gevolgen hiervan op te kunnen vangen.
   
   PvdA en GBN verzoeken u om na te gaan of de nadelige effecten van de verschoven verhouding HH1:HH2 samen met de zorgverleners op te lossen zijn, zodat ontslagen en daarmee mogelijk een gebrek aan hulp aan de cliënt voorkomen kunnen worden.
   
   
   Vraag 1a.
   Waarom heeft de zorgverlener geen antwoord op haar vraag over de nieuwe verhoudingen HH1:HH2 gekregen?
   
   Vraag 1b.
   Bent u bereid samen met de zorgverlener tot een oplossing te komen door aan het hierboven beschreven verzoek te voldoen?
   
    
2. Wij hebben geprobeerd te achterhalen of er daadwerkelijk een probleem is met het toepassen van het Zeeuws Model. Alleen op een VVD-site van een bepaalde plaats konden we iets van twijfel vinden, maar nergens anders. We vonden op de VNG-site dat het model ook kan worden ingezet voor het aanbesteden van jeugdzorgtaken. Verder zien we dat tientallen gemeenten het Zeeuws Model hebben toegepast voor de aanbesteding van Hulp bij het huishouden.
   
   Vraag 2:
   Waaruit blijkt dat het Zeeuws Model in strijd is met de Europese aanbestedingsregels?
   
    
3. Over marktwerking voor niet-commerciele zorginstellingen willen we nog het volgende kwijt: Vierstroomzorgring is geen commercieel bedrijf, dat uitsluitend zelf voor zijn eigen zaakjes moet zorgen. Zij heeft geen commercieel doel. Geen aandeelhouders, geen winstoogmerk. Sterker nog: zij mag geen winst uitkeren volgens de wet. Zij zijn voor 2/3 nog een AWBZ-organisatie die helemaal vastzit in bureaucratische regels en verplichtingen. Het andere 1/3 deel van haar activiteiten ligt bij gemeenten en krijgt het predikaat 'marktwerking' mee wat niet realistisch is. Het product dat zij moet leveren staat vast, over de prijs mag nog iets geroepen worden, maar nog geen jaar geleden was het een ander product tegen een gemiddeld tarief dat euro's hoger lag. Daarbij heeft de Vierstroomzorgring in de loop van de jaren een bijbehorend personeelsbestand opgebouwd. En wat waren zij blij als zij er in slaagde om het maatschappelijke probleem van de stijgende zorgvraag a.g.v. de vergrijzing op te vangen en mensen te werven en een kans op de arbeidsmarkt te gunnen. Mensen die zij nu weer aan de straat moeten zetten. Dat moest eerst al met de ID-ers (melkertbanen) en nu ook met vast personeel. Dat is toch een zeer ongewenste situatie.
   
   Vraag 3:
   Deelt de wethouder de opvatting dat zorginstellingen zonder winstoogmerk ook als zorginstelling zonder winstoogmerk behandeld moet blijven worden door de gemeente?
   
    
4. Over de 20 miljoen Euro van staatssecretaris Bussemaker: Er is sprake van het continueren van dit budget in 2008 op verzoek van het VNG. Dit wordt op 4 oktober a.s. in de Tweede Kamer besproken. NB: De Vierstroom is actief in 28 gemeenten. Zij zouden dus in korte tijd bij al die 28 gemeenten moeten aankloppen over de gelden van Bussemaker. De Vierstroom heeft BMC ingeschakeld om hierbij te helpen.
   
   Vraag 4:
   Is het bij u bekend dat ook in 2008 mogelijk ook gebruik kan worden gemaakt van dit budget?
   
    
5. De Vierstroom nodigt u uit om eens te komen kijken hoe het toegaat in de zorginstelling.
   
   Vraag 5:
   Bent u bereid deze uitnodiging te accepteren?
    

Namens de fracties van:

PvdA
Joke van Gelderen   

GBN
Annemarie Stootman-Berggren